İstiklal Caddesi’nde yer alan kültür ve sanat merkezi Salt Beyoğlu, yeni bir sergi ile sanatseverlerin ilgisini çekiyor. “Barajdan Sızanlar” adlı bu sergi, arşiv ve hafıza arasındaki derin bağı, Türkiye’den Filistin’e, Lübnan’dan Tunus’a uzanan bir perspektifle gözler önüne seriyor. Sergi, sanat aracılığıyla sömürgeci uygulamaların ötesinde bir “yerdeşlik” kavramını tartışmaya açarken, arazinin sadece fiziksel bir alan olmadığını, aynı zamanda toplumsal hafızanın taşıyıcısı olduğunu vurguluyor.
Serginin ismi, insan hakları savunucusu Noura Erakat’ın “Barajı yarıp geçiyoruz; mücadeleye devam edin” ifadesinden alınıyor. Bu bağlamda, fiziksel peyzajı şekillendiren altyapıların yalnızca teknik yapılar olarak değil, aynı zamanda direnişin ve sızıntıların sembolleri olarak da değerlendirildiği ifade ediliyor. Bu yaklaşım, hafızanın baskılanmasına rağmen yok olmadığını ve zamanla çatlaklardan sızan bir güç haline geldiğini gösteriyor. Barajlar, kanallar, petrol kuyuları ve iletişim altyapıları gibi unsurların hem doğal çevreyi hem de toplumsal ilişkileri dönüştürdüğü dikkat çekiyor. Ancak hafızanın farklı biçimlerde varlığını sürdürdüğü de ortaya konuluyor. Böylece çeşitli coğrafyalardan gelen hikayeler, göç, enerji politikaları, ekolojik tahribat ve toplumsal hafıza etrafında bir araya getiriliyor.
Sergide Haig Aivazian, Monira Al Qadiri, Al-Wah’at Collective, Mehmet Ali Boran, Can Candan, Aslıhan Demirtaş, Alia Farid, Metincan Güzel, Emre Hüner, Evrim Kaya, Yelta Köm, Fredj Moussa, Dima Srouji, Aslı Uludağ ve Merve Ünsal gibi sanatçıların eserleri sergileniyor. Bu eserler, Sahra’daki sömürgeci projelerin izlerinden nükleer felaketlerin etkilerine, Avrupa’ya göç eden işçilerin belleklerindeki manzaralardan Filistin köylerinin sınırlarını belirleyen kaktüs köklerine kadar birçok hikaye sunuyor.
Serginin kuratörü Gülce Özkara, “Araziye hafıza olarak yaklaşılabilir mi?” sorusuna yanıt aradıklarını belirtiyor. Özkara, araziyi yalnızca basılan bir zemin olarak değil, sosyal ve kültürel ilişkilerin bugüne taşındığı yaşayan bir arşiv olarak tanımlıyor. “Proje, ulus-devlet sınırlarını aşan ortak tarihsel deneyimlerin ve coğrafyalar arası dayanışma olanaklarının peşinde, kolektif bir varoluş zeminini hayal ediyor” diyor.
“Barajdan Sızanlar” sergisi, 23 Ağustos’a kadar ziyaretçilere ücretsiz olarak açık olacak. Sergiye eşlik edecek etkinlikler ise önümüzdeki günlerde açıklanacak.