Axios’un haberine göre, Beyaz Saray, İran ile yapılan savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin yeniden şekillendirilmesi amacıyla hazırlanan tek sayfalık bir mutabakat zaptında son aşamaya gelindiğini düşünüyor. Donald Trump döneminde yürütülen gizli diplomasi çerçevesinde, elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın öncülüğünde gerçekleştirilen bu görüşmelerde, Tahran’dan gelecek nihai yanıtın önümüzdeki 48 saat içinde alınması bekleniyor.
Habere dayanan kaynaklara göre, üzerinde çalışılan mutabakat, bölgedeki mevcut çatışmaları dondurmayı ve kapsamlı bir barış planının temellerini atmayı amaçlıyor. Anlaşmanın imzalanması durumunda Hürmüz Boğazı’nın açılması, nükleer programın sınırlandırılması ve yaptırımların kaldırılması için 30 günlük bir süreç başlayacak. Bu görüşmelerin İslamabad veya Cenevre’de gerçekleştirileceği öngörülüyor.
30 günlük süreç içerisinde İran’a yapılan sevkiyat kısıtlamaları ve ABD’nin deniz abluka uygulamaları aşamalı olarak sona erecek. Ancak, müzakerelerin başarısız olması durumunda ABD’nin askeri müdahale ve abluka hakkını saklı tutacağı belirtiliyor. Anlaşmanın en önemli unsurlarından biri, İran’ın nükleer faaliyetlerine dair taahhütleridir. Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin 12 ila 15 yıl boyunca askıya alınması planlanıyor. ABD, bu sürenin ihlal edilmesi durumunda uzatılmasını talep ederken, moratoryum sonrasında İran’ın zenginleştirme seviyesinin yüzde 3,67 ile sınırlandırılacağı ifade ediliyor.
İran’ın, daha önce kesin bir şekilde reddettiği “yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum”un ülke dışına çıkarılması şartını kabul edebileceği ve hatta bu materyalin ABD’ye taşınmasının da masada olduğu belirtiliyor. Ayrıca, Tahran’ın yeraltı nükleer tesislerini işletmemeyi ve BM müfettişlerinin “ani denetimlerini” kabul etmeyi taahhüt edeceği bildiriliyor. Anlaşma karşılığında İran ekonomisine yönelik önemli adımlar atılacak; ABD, İran üzerindeki ekonomik baskıyı kademeli olarak azaltacak ve dünya genelinde dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran fonu serbest bırakılacak.
About the Author
